В4М не стрымаўся. Мы ўсё ж такі не змаглі абыйсьці ўвагай працяжнае “гаў-гаў” на беларуска-расейкім падворку. Пакуль “менскія” вытачваюць новыя біты ў школьных слесарках, а “піцерскія” льюць са сьвінца касьцеты (дарэчы, там жа за школай), зазірнем на супрацьлеглы падворак, дзе дзядзька Кшыштаф у канфэдэратцы рубіцца ў даміно з аднавяскоўцамі. Яму трэба нагуляцца, бо хутка зноў пакаваць заплечнік і на новы рэйд у Нюрнбэрг, альбо Лёндан, альбо яшчэ куды – рабіць касу на будоўлях, аўтамыйках і складах гародніны. Пра пацанскія разборкі на ўсходзе пан Кшыштаф таксама мае сваё меркаванне. Але ў больш-менш літаратурнай форме яго атрымліваецца выказаць усё ж маладзейшаму пакаленьню. Частку іхняга тэксту мы і пазычылі.

У Маскве каля выхаду з метро цябе можа заатакаваць ватага бяздомных сабакаў, а на цэнтральнай вуліцы побач нечакана праплыве маладая дзеваха на кані. Затое міліцыя з вялікай ласкай падвязе цябе да банкамата, каб ты зьняў для іх на хабар.

Джэк Рэндал быў адным з амэрыканскіх мэнэджэраў, які колькі гадоў таму паверыў у маскоўскае эльдарада. У родным Ню-Джэрсі яго чакала цяжкае карасканьне па карпарацыйных прыступках. У Маскве ён адразу атрымаў прапанову па працы ў банку на пасадзе, да якой у Штатах мусіў бы ўкалываць 10 гадоў. Яшчэ дадаваліся прасторныя апартамэнты ў цэнтры сталіцы і службовы “Лэксус”. Да Масквы ляцеў з палаючым тварам. Гарэлка, Ленін, мафія, прыгожыя дзяўчыны і белыя мядзьведзі. Больш-менш столькі ён ведаў пра гэтую краіну. Суайчыньнікі, што ўжо пажылі ў расейскай сталіцы, казалі, што альбо пакахае той горад з першага погляду, альбо зьненавідзіць. Праз паўгады Джэк вярнуўся ў Ню-Джэрсі. Не вытрымаў у Маскве, нягледзячы на добрыя грошы і працу, якой мусіў прысьвячаць максымум тры гадзіны на дзень.

Першы званочак пачуў, калі яго затрымалі даішнікі і вымусілі на асігнаваньне ім двухсот даляраў. Калі Джэк патлумачыў, што не мае з сабой наяўных, міліцыянты не разгубіліся: “Нічога страшнага, пад’едзем да банкамату.” Спэцэскорт давёз яго з мігалкамі.

"Памятаю яшчэ адзін момант, калі адчуў, што з тым горадам нешта не гэтак. Адной зімовай ноччу на Цьвярской вуліцы, у самым цэнтры, а чацьвёртай уранку мяне ледзь не затаптаў конь, на якім ехала дзяўчына гадоў дзесяці. Падазраю, што гэта была якаясь разбэшчаная дачка аднаго з тых даляравых мільянераў, якіх у сталіцы Расеі сёньня пражывае каля 30 тыс."

Масква ўлетку – гэта шматтыднёвы смог, які душыць горад, а ўзімку – двухметровыя сасулькі, што спадаюць з дахаў. На кожным кроку цябе сустракаюць злачыннасьць (дробная і ў больш буйных памерах), скарумпаваная міліцыя, жабракі, кішэннікі, кілямэтровыя коркі на вуліцах – адным словам пекла. Апошняй кропляй для Рэндала стаў выпадак, калі яго заатакаваў каля станцыі мэтро статак бяздомных сабакаў.

"Масква ёсьць бэтонным пеклам, якім кіруюць законы Дзікага Захаду," - падсумоўвае свой побыт у расейскай сталіцы амэрыканскі банкір.

З аповеду Рэндала вынікае, што Масква – ці не самы негасьцінны горад у сьвеце. Але ж адначасова ён і найбольш акупаваны прыезджымі. Тут пражывае некалькі мільёнаў нзарэгістраваных і нідзе не прапісаных імігрантаў. Афіцыйныя дадзеныя кажуць аб 11 млн. жыхароў, але рэчаіснасьць падае лічбы нават у 17-18 млн. чалавек. У сталіцу сьцягваюцца расейцы з правінцыі, грамадзяне былых савецкіх рэспублік, азіяты, афрыканцы, а таксама і тысячы амерыканцаў ды эўрапейцаў. Калі летась па загадзе прэм’ер-міністра Пуціна міліцыя ўвайшла ў самы вялікі маскоўскі рынак – гіганцкі Чэркізаўскі – то знайшла там сыходзячыя на шмат паверхняў пад зямлю катакомбы. Пад кірмашом паўстаў цэлы горад, у якім імігранты, галоўным чынам з ліку кітайцаў, шылі прадаваны на паверхні тавар – “фірмовыя” вопратку і абутак. У падзямеллі былі нават кавярні і… бардэль з кітайскімі прастытуткамі.

Для кагосьці Масква – гэта шанец на лепшае жыцьцё, для іншых – гэта спадзяваньне разбагацець і зрабіць кар’еру. Заходнія спецыялісты, якія прыбылі ў Маскву на хвалі гаспадарчага буму, асядаюць у люксавых апартамэнтах альбо ў падмаскоўным катэджным пасёлку “Расінка”. Арэнда жыльля тут каштуе штомесяц 10 тыс. эўра, але нягледзячы на гэта за вольнымі квадратнымі мэрамі трэба запісвацца ў чаргу. Карэнныя масквічы з непакоем глядзяць на гэтую іміграцыю. Згодна з прагнозамі ўжо праз некалькі гадоў тыя, хто пражываюць тут хаця б у другім пакаленні, будуць абсалютнай меньшасьцю.

Сталіца Расеі ўражвае і прыводзіць у жах адначасова. Штохвіліну тут набываюць новы мабільнік, але праз кожныя дваццаць яго крадуць. Не ўсе спраўляюцца з тэмпамі зьменаў маскоўскага капіталізму. З году на год расьце колькасьць наркаманаў. Толькі афіцыйна зарэгістраваных іх тут 30 тыс.; наркаманы і валацугі (такіх каля 50 тыс.) – гэта з большага прыезджыя, якія некалі паверылі ў міф маскоўскга эльдарада. Але, відаць, не выйшла.

Візуал: Zastavki.com
Поўны тэкст: Michał Kacewicz, "Newsweek Polska"